Burun Kanamaları Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?

Burun kanaması (epistaksis) toplumda oldukça sık görülen, çoğu zaman ise panik yaratabilen bir durumdur. Özellikle ani gelişmesi, kıyafet ve ortama yayılması nedeniyle olduğundan daha ciddi algılanabilir. Oysa burun, damar açısından zengin bir bölgedir ve küçük bir tahriş bile kanamayı tetikleyebilir.

Bu yazıda burun kanamalarının sık nedenlerini, evde doğru yaklaşımı ve hangi durumlarda tıbbi destek gerektiğini ele alıyoruz.

Burun Neden Kanar?

Burun iç yüzeyinde bulunan “Kisselbach pleksusu” adı verilen damar ağı oldukça yüzeyeldir. Bu yüzden küçük değişikliklerde bile kanamaya yatkındır. En sık nedenler şunlardır:

✔ Kuru Hava ve Mevsim Geçişleri

Klimalı ortamlar, kaloriferli sıcak odalar ve kış aylarında havanın kuruması damar duvarını çatlatabilir.

✔ Burun Karıştırma veya Travma

Çocuklarda en yaygın neden budur. Sert sümkürme de benzer etki yapar.

✔ Alerji ve Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Alerjik rinit veya grip döneminde sık sümkürme ve mukozal ödem kanamaya zemin hazırlar.

✔ Kan Sulandırıcı İlaç Kullanımı

Aspirin, warfarin, heparin ve bazı antikoagülan/antiagreganlar kanamayı kolaylaştırır.

✔ Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon)

Kontrolsüz hipertansiyon burun içindeki damarlarda basıncı artırabilir.

✔ Mukozal Kurutan Spreyler

Dekonjestan burun spreylerinin uzun süreli kullanımı kanama riskini yükseltir.

Evde Ne Yapmalı? Doğru Müdahale Nasıl Olur?

Burun kanamalarında halk arasında yaygın birkaç yanlış uygulama vardır:başın geriye atılması, pamukla burunu tıkama, sırtüstü uzanma…

Doğrusu şudur:

1. Baş öne eğilir, kesinlikle geriye atılmaz.

2. Burun kanatları 10 dakika sıkılır (üst-orta kısım değil, yumuşak kısım).

3. Ağızdan nefes alınır ve kanın boğaza akması önlenir.

4. 10 dakika geçince kontrol edilir, gerekirse bir 10 dakika daha uygulanabilir.

5. Kanama durduktan sonra 2-3 saat sümkürmekten ve ağırlık kaldırmaktan kaçınılır.

Soğuk uygulama burun köküne konabilir, damarlarda büzülme sağlayabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı? “Alarm Bulguları”

Bazı durumlar basit burun kanaması değildir ve değerlendirme gerektirir:

🔸 Kanama 20 dakikadan uzun sürüyorsa🔸 Travma sonrası gelişmişse (darp, düşme, top çarpması vb.)🔸 Her iki burun deliğinden veya arka burundan boğaza akıyorsa🔸 Tekrarlayıcı ve sık hale geldiyse🔸 Kan sulandırıcı ilaç kullanımı veya pıhtılaşma bozukluğu varsa🔸 Baş dönmesi, çarpıntı, solukluk eşlik ediyorsa🔸 Hipertansiyon hastalığı ile birlikteyse🔸 Kanama burun içinden değil ağızdan geliyormuş gibi algılanıyorsa (arka kanama olabilir)

Çocuklarda yabancı cisim olasılığı da gözden kaçırılmamalıdır.

Burun Kanamasını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Günlük hayatta küçük önlemlerle risk azaltılabilir:

• Evde nemlendirici cihaz veya su kapları bulundurmak• Burun içini tuzlu su spreyleriyle nemlendirmek• Kışın kaloriferli ortamda çok kalmamaya dikkat etmek• Dekonjestan spreyleri doktor önerisi dışında uzun süre kullanmamak• Kontrolsüz hipertansiyon varsa tedavi düzenini sağlamak• Çocuklarda burun karıştırma alışkanlığını izlemek

Bir Adım Sağlık Olarak Yaklaşımımız

Evde bakım hizmetlerimizde burun kanamalarını yalnızca “kan durdurma” düzeyinde değil, bütüncül bir çerçevede ele alıyoruz. Çünkü tekrar eden burun kanamalarında altta hipertansiyon, pıhtılaşma bozukluğu, alerjik rinit, ilaç kullanımı gibi gözden kaçabilen nedenler olabilir.

Bu nedenle ihtiyaç halinde:

✔ Evde hemşirelik değerlendirmesi,

✔ Kan basıncı takibi,

✔ Kan tahlilleri için evde numune alımı,

✔ Alerji ve solunum sistemi değerlendirmesi,

✔ İlaç düzenleme açısından hekim yönlendirmesi,

✔ Çocuklarda yabancı cisim/tekrarlayıcı kanama yönetimi

gibi süreçleri hastayı yormadan, ev konforunda planlıyoruz.

Amaç; yalnızca kanamayı durdurmak değil, tekrarını önlemek ve güvenli takip sağlamak.